ZEYTİNLER
Tüm doğallığıyla Zeytinler Urla’ya yolu düşen ziyaretçilerin uğrayıp görmesi gereken yerleşim yerlerinden birisidir. Urla’ya göre daha ılıman bir iklime sahip olan köyde, tarım ürünleri çevre yerleşimlere göre daha erken olgunlaşmaktadır.
Urla’nın yaklaşık 23 km batısında yer alan Zeytinler, 15. yüzyıl sonlarında Urla çevresindeki yaya çiftlikleri içerisinde bulunmaktadır. 19. yüzyıl sonlarında, harabe halinde de olsa birer iskân yeri özelliğini koruyan yerlerin önemli bir kısmı bu çiftlikler olmuştur. 1826 sonralarında hukuki özelliklerini de yitiren bu yerleşimlerden kimisi iyice kalabalıklaşmış ve ayrı bir iskân yeri haline gelmiştir. Zeytinler, Kurtuluş Savaşı sırasında Rum halkın kaçarken yakıp yıktığı köylerden birisidir. Türk taarruzundan kaçarken geçtikleri köylerde taş üstünde taş bırakmayan Yunanlılar, Çeşme’ye doğru kaçarlarken hemen yol üstünde bulunan bu köyü ateşe vermiştir. Türk askerinin Urla’dan ilerleyişi, Çarpan Mevkii’deki Yunan birliklerinin mukavemeti nedeniyle yavaşlamış ve köyün kurtuluş günü 14 Eylül olmuştur. Köylüler her sene bu tarihte kurtuluşlarını kutlamak için şenlik düzenlemektedir. Ayrıca Zeytinler, yaşanan bu hadise nedeniyle o tarihten sonra “Yanık Köy olarak anılmıştır. 1927-1928 yılı Vilayet Salnâmesi’ne göre Barbaros Nahiyesi’ne bağlı olan Zeytinler nüfusunun 52’si erkek ve 581 kadın olmak üzere toplam 110 olduğu öğrenilmektedir. Ayrıca bu yıllardaki hane sayısı 24’tür.
Bugün Zeytinler Köyü sınırları içerisinde yer alan eski Söğüt Köyü yakınlarında 2007 yılında bir mağara-kilise tespit edilmiştir. Araştırmacılar tarafından Söğüt Mevkii’nde yer aldığı için bu alan “Urla Söğüt Kutsal Alanı”olarak isimlendirilmiştir. Alanda kazı yapılmadığı için tarihlendirme yapmak güçtür. Fakat yüzey araştırması yapan uzmanlar, rastlanılan seramik buluntulara dayanarak, kutsal alanın kullanım evrelerini tespit etmiştir. Buna göre, alanın Prehistorik dönemlerden beri kullanım gördüğü ve Arkaik dö- nemden itibaren kutsal mekân işlevi kazandığını belirten uzmanlar, antik kaynaklarda sözü edilen Büyük İskender oyunlarının da burada yapılmış olabileceğini söylemekte- dir. Halk arasında kaya kilise olarak adlandırılan bu alana gitmek için arazi aracı kullanılması gerekmektedir. Zeytin- ‘erin yaklaşık 12,5 km güneydoğusunda yer alan bu kült mağara, son yıllarda yürüyüş ve bisiklet rotası ziyaretçilerinin sıklıkla uğradığı bir lokasyondur.
Yaşlı nüfusunun tarım ve küçükbaş hayvancılık ile uğraştığı köyün gençleri sigortalı işlerde çalışmaktadır. Bu nedenle köyü ziyaret ettiğinizde kahvehanede oturan yaşlı amcalar ile evlerinin önünde sohbet eden yaşlı teyzeler sizleri karşılar. Urla’ya göre daha sıcak bir iklime sahip olan köyde, tarım ürünleri çevre yerleşimlere göre daha erken olgun- laşmaktadır. Bu nedenle fıstık gibi ılıman iklim koşulları isteyen ürünleri burada görmek mümkün. Bunun dışında köyde en çok zeytin ve kavun gibi ürünler yetiştirilmekte- dir. Köyde bir de eski ve aktif olan bir un değirmeni ile eski birzeytinyağı işliği yer almaktadır.Tarım arazilerinin dışında mahallenin doğusu ve güneyinde dağ yürüyüşleri ve kamp yapabileceğiniz geniş bir ormanlık alan bulunmaktadır. Muhtarla önceden irtibata geçildiğinde yürüyüş programı oluşturup, güzergahta size eşlik edebilecek bir rehber için köylülerden yardım alabilirsiniz. Tüm doğallığıyla Zeytinler, Urla’ya yolu düşen ziyaretçilerin uğrayıp görmesi gereken yerleşim yerlerinden birisidir.
Köye ulaşım, D-300 karayolundan geçen Urla-Çeşme otobüsleri ile sağlanabilmektedir.
Köyün çevresinde ve özellikle Urla merkezde çok sayıda konaklama yapabileceğiniz işletmeler bulunmaktadır.
Köyün merkezinde ihtiyaçlarınızı karşılayıp mola verebileceğiniz işletmeler mevcut. Bir yandan dinlenip diğer yandan da köy halkıyla sohbet edebilirsiniz. Ayrıca “Urla Bağ Yolu” rotasının bir durağı bu küçük ve sevimli köyün girişindeki yol üzerinde yer almaktadır.
İzmir-Çeşme karayolu üzerinde olan köy bu haliyle daha çok geçiş yolu üzerinde bulunan mola yeri olarak düşünülebilir. Güneyinde denizle buluşan büyük bir orman alanına sahip. Köyün doğusunda, Eski İzmir-Çeşme yolu üzerinde Yahya Kerim Köprüsü yer almaktadır. Bu taş köprü bugün asıl işlevini yitirmiş olsa da fotoğraf çekimleri için oldukça ziyaret alıyor.
Zeytinler Ekosistem Paydaşları
Yapı Biyolojisi Enstitüsü
Kadıovacık, 9501. Sk. no 4/3, 35430 Urla/İzmir, Turkey
S.S. Barbaros Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
Barbaros, 7026. Sokak no19, Urla/İzmir, Türkiye



